अकर्ण
पुरानो कर्मचारीले नयाँ नियुक्त भई आएकोलाई आफ्नो जिम्मामा रहेको नगदी-जिन्सी कुनै निश्चित समयमा बुझाउने भनी सर्तसहित गराएको कबुलियतको कागज ।
अङ्ग पुगेको
मुद्दामा फैसला गर्न सम्पूर्ण प्रक्रिया पुगेको अवस्था ।
अचल सम्पत्ति
एक ठाउँबाट अर्को ठाउमा लैजान नसकिने घर जग्गा-जमिन लगायतका जायजेथा ।
अड्डा
कार्यालय ।
अदल
सदाचारको कानुन ।
अदालत
जनताबाट परेको उजुरी लिई कानुन अनुसार निर्णय गर्न राखिएको कार्यालय ।
अदालतको अवहेलना
अदालतको इज्जत प्रतिष्ठा नियम आदेश वा कारबाहीको अवज्ञा वा असम्मान गर्ने कार्य ।
अदालती
अदालत सम्बन्धी ।
अदालती बन्दोबस्त
अदालतको कार्यविधि व्यवस्थित गर्नका निमित्त मुलुकी ऐनमा व्यवस्था भएको एक परिच्छेद ।
अपिलाट
अपिल गर्ने व्यक्ति ।
अब्बल
असल, उच्च, उत्तम, श्रेष्ठ ।
अभियोग
कसै अड्डा अदालत समक्ष लगाइने अपराधको दोषारोपण, दोष, फरेब ।
अभियोग पत्र
कसैलाई सम्बन्धित कार्यालयबाट कुनै अभियोग लगाई जनाउ दिइएको वा लेखिएको पत्र ।
अभियोजन
कसैका उपर दोष लगाई फौजदारी मुद्दा लगाउने काम ।
अभियुक्त
कुनै पनि अभियोग लागेका मानिस ।
अमानत
ठेक्कामा नदिई सरकार वा हकदारबाटै निर्माण गर्ने प्रक्रिया चलेको रकम कलम ।
अमीन
जग्गा जमिनको नापजाँचको काम गर्ने सरकारी कर्मचारी ।
अधिकार
कुनै काम गर्न कानुनी रुपमा प्राप्त दाबी, हक, हैकम वा अख्तियार ।
अधिकार क्षेत्र
अड्डा अदालतले हक वा अख्तियारको प्रयोग गर्न पाएको सीमा ।
अधिकार प्रत्यायोजन
माथिल्ला तहका कर्मचारीले आफूमा रहेको हक तल्लो तहका कर्मचारीलाई दिने काम ।
अधिकृत
कुनै कार्यालयमा काम गर्न अधिकार पाएको व्यक्ति ( ना. ) काम गर्न अधिकार पाएको वा तोकिएको ( बि. )
अधिग्रहण
कसैको स्वामित्वमा रहेको जग्गा-जमिन कानुनी तरिकाले कब्जामा लिने काम ।
अधिया
जग्गा-जमिनमा हुने उब्जनी मोही र तल्सीङ बीचमा मा आधा-आधा बाँड्ने काम ।
अधिवास
राम्ररी बस्ने वा रहने ठाउँ ।
अद्यावधिक
हालसम्मको ।
अन्तरकालीन आदेश
अन्तिम आदेश वा फैसला हुनुभन्दा अघि अदालतले दिएको आदेश ।
अर्दली
अह्राएको सानोतिनो काम गर्ने तल्लो तहको कर्मचारी अदालत तर्फको पिउन पद ।
अर्जी
तारिख थाम्नका निम्ति दिइने निवेदन ।
अंश
दाजुभाइ वा अन्य अंशियारका बीच हुने जायजेथाको भागबन्डा, सो भागबन्डा अन्तर्गतको एक खण्ड ।
अंशछोडपत्र
अंश नलिने भनी गरिएको कागज ।
अंशबण्डा
पुर्ख्योली सम्पत्ति अंशियारहरुका बीचमा रहेकॊ बाँडफाँड गर्ने काम ।
अंसियार
कानुन अनुसार अंश पाउने व्यक्ति ।
अख्तियार
अधिकार, हक, शक्ति, हैकम ।
अख्तियारनामा
कसैलाई आफ्ना तर्फबाट काम गर्नु भनी लेखिएको कागज अधिकारपत्र वारिसनामा ।
अपुताली
छोरा वा सन्तान नभएका व्यक्तिको जायजेथा ।
अधिकारपृच्छा
कुनै व्यक्ति वा संस्थासँग कसैको अधिकार स्वतन्त्रता पद कुन अधिकार अन्तर्गत खोसिएको वा दाबी गरिएको हो भनी सोध्न उच्चतहको अदालतले दिएको लिखित आदेश ।
अधिवक्ता
मुद्दा गर्नेको तर्फबाट अड्डा-अदालतमा बहस पैरवी गर्न अधिकार प्राप्त व्यक्ति ।
अध्यादेश
विधायिका अङ्गको अधिवेशन नभएको बेला राष्ट्रमा कुनै ऐन बन्न आवश्यक देखिएमा राष्ट्र प्रमुखबाट विशेष अधिकारको प्रयोग गरी खास निश्चत समयका लागी जारी भएको ऐन सरहको मान्यताप्राप्त आज्ञापत्र ।
अनुसुची
ऐन कानुन बिधान वा सन्धिसम्झौतामा विस्तृत विवरण उल्लेख गरिने परिशिष्ट वा पूरक भाग ।
अन्तरिम
दुई भिन्न-भिन्न घटना बीचको समय ।
अपराध
कानुनको दृष्टिबाट गर्न नहुने काम ।
अभिवक्ता
अधिवक्ताभन्दा तल्लॊ श्रेणीको वकील ।
आमद
आम्दानी आय ।
अलिफार्से
तोकिकिएको म्यादमा पैसा फिर्ता गर्न नसके धितो अधिकार बिहिन भै साहुको ठहरिने गरी लेखीएको कागत ।
असूली
असुल
असामी
ऋण लिने मानिस ।
असुल उपर
लगाईएको रुपियाँ आफ्नो हात पार्ने काम ।
आँठा सरह
साँध सिमानाको जग्गा सरह मालपोत तिरो उब्जनी सन्दर्भमा ।
आत्महत्या
आफूले आफैंलाई हत्या गर्ने काम ।
आवाद
जमिन लाई खनजोत गरेर बालीनाली लगाउन सकिने बनाउनु वा बस्ती बसाउनु ।
आबादी
खनजोत गरिएको वा बस्ती बसेको ठाउँ ।
आदेश
उच्च अधिकारीबाट दिइने आज्ञा वा अर्होट ।
आयोग
कुनै निश्चित कामको स्वतन्त्ररुपमा निस्पादन गर्न खडा गरिएको एक वा अनेक व्यक्तिको समिति ।
आयुक्त
कुनै पनि आयोगका सदस्यको रुपमा नियुक्त मानिस ।
ओहदा
पद दर्जा ।
इच्छापत्र
आफ्नो स्वामित्वको चल अचल सम्पत्ति कुनै पनि व्यक्तिले पाउने गरी राजी-खुशीले लेखिदिएको कागज ।
इजलास
मुद्दाको सुनुवाइ हुदा न्यायाधीश बस्ने ठाउँ ।
ईजाजत
अनुमति वा मन्जुरी ।
इज्जत
आदर सम्मान ।
इतलायनामा
देवानी मुद्दामा प्रतिवादीलाई प्रतिवाद गर्न आउनू भनी अदालतबाट दिइने लिखित सूचना ।
इति
समाप्त अन्त कुनै पनि मुचुल्का वा निवेदन आदिमा त्यसको समाप्तिको जानकारी दिन प्रयोग गरिने शब्द ।
इन्कार
अस्वीकार, नामन्जुरी ।
इन्साफ
न्याय, निसाफ ।
ईलम
पेशा, व्यवसाय ।
ईलाका
कुनै निश्चत भूखण्ड ।
इलाज
शरीरको रोग निको पार्न गरिने उपचार ।
इमान धर्म
बक्दा-बकाउँदा सत्यवरमाथि आस्थाको संझना गराउने शब्द ।
ईवी
मनमा गुप्त रुपमा राखिएको ईख ।
ईवीलाग
मनसाय ।
ईवी अदावत
निहुँ ।
उकास
दबिएको चीजबस्तु मास्तिर आउने अग्लो हुने काम ।
उखडा
जग्गावालासँग भएको बोलकबोल बमोजिम किसानले जग्गावालालाई नगदी बुझाउने गरी कमाई आएको जग्गा ।
उजूर
आफूमाथि परेको अन्याय वा पीरमार्का खोली सम्बन्धित अधिकारीलाई अवगत गराउने काम ।
उजुरवाला
उजुर गर्ने वा न्याय माग्ने मानिस ।
उजुरी
अधिकारी समक्ष पीरमार्का पोख्ने काम उजुर गर्ने काम ।
उत्प्रेषण
तल्लो तहका अदालत वा अर्धन्यायिक निकायले आफ्नो अधिकारक्षेत्र नाघी वा सोदेखि बाहिर गई कार्य गरेको अवस्थामा उच्चतहको अदालतबाट जारी गरिने आदेश
उद्योग
कुनै काम गर्ने प्रयास ।
उपदफा
ऐनको दफाभित्रको विषयवस्तुलाई विशेष रुपमा खुलाउँदै लेखिएको भाग ।
उपधारा
संविधान वा विधानको मूल धाराभित्रको धारा ।
उल्टी
उल्टनु ।
उल्टी फैसला
तल्ला अदालतबाट छिनिएको मुद्दा माथिल्ला अदालतबाट इन्साफ जाँच हुँदा उल्टाई भएको फैसला ।
एकाघर
अंश लिई भिन्न नभएको परिवार सगोल परिवार ।
ऐजन
माथि लेखिए झै ।
ऐन
कुनै विषयलाई व्यवस्थित रुपमा गर्न गराउन विधायिकद्वारा बनेको कानुनी व्यवस्था ।
ऐलानी
सरकारी स्रेस्तामा कसैको नाममा दर्ता नभएको जग्गा ।
कपट
मिसाबट हुने चिज ।
कपाली तमसुक
धितो नभएको वा भए पनि कारणवश धितोरहित हुन पुगेको तमसुकको एक किसिम ।
कबूल
मन्जुर गर्नु ।
कबुलियत
बाचा गरिएको कुरा लेखिएको कागज ।
कम्पनि
व्यवसायिक कारोवार संचालन गर्न कानुनी रुपमा संगठित मानिसहरुको समूह ।
कमोत
जमीनमा खन जोत गरी बाली लगाउने कार्य ।
कर
देशको राजस्वमा दाखिल हुने गरी नागरिकले सरकारलाई अनिवार्य बुझाउनु पर्ने रकम ।
करार
कुनै कार्य गर्न दुई वा दुईभन्दा बढी पक्षले लिखित रुपमा गरिएको कबुल वा प्रतिज्ञा ।
कर्तव्य
कानुनी मान्यता अनुसार गर्नुपर्ने कार्य / ज्यान लिने कार्य ।
कर्तव्यवाला
भवितव्य बाहेक जानाजान ज्यान लिने व्यक्ति ।
कलम
रकमको खण्ड ।
कल्याणधन
गाडिराखेको बेवारिस धन ।
कसुर
फौजदारी दोष अपराध ।
कसुरदार
कसुर गर्ने मानिस ।
कागज
लिखित प्रमाण तमसुक भरपाई आदि ।
कागजात
कागज वा पत्रहरुको समूह ।
कागतजाँच
अड्डामा पेश गर्न वा लेनदेनको व्यवहार गर्न तयार गरेको कागजातहरुको ढाँचा मिले नमिलेको जाँचबुझ गर्ने काम ।
कानुन
राज्य संरचनालाई सुव्यवथित ढंगले संचालन गर्न बनाएको ऐन नियमहरुको सँगालो ।
कानुनी
कानुन अनुरुपको ।
कायलनामा
अपराध कसुर वा गल्ती स्वीकार गरी अड्डा अदालतमा आई लेखिदिने कागत ।
कार्यकारिणी
कानुन कार्यान्वयन वा व्यवस्थापन गर्न स्थापित निकाय ।
कार्यालय
सरकारी वा व्यक्तिगत काम गर्न तोकिएको स्थान ।
कार्यापालिका
व्यवस्थापिकाले निर्माण गरेको कानुनको कार्यान्वयन गर्ने जिम्मा पाएको राज्यको एक प्रमुख अङ्ग ।
कारणी
कुनै काम वा घटनाको मुख्य कारक ।
कारवाही
कानुन अनुसारको प्रक्रिया ।
कारागार
कसुरदारलाई राख्ने ठाउँ ।
कारिन्दा
निजामती सेवातर्फको निम्नस्तरीय कर्मचारी ।
कालाबजार
कहिल्यै आवाद नगरिएको वा नफाँडिएको पुरानो र ठूलो घना जङ्गल ।
कित्ता
जग्गाको खण्ड ।
कित्ता काट
बेचबिखन गर्दा वा भाग छुट्याउँदा नापी कार्यालयले लिखत अनुसार पहिलेको कित्ता फोरी छुट्टाछुट्टै कित्ता कायम गरिने काम ।
कित्ता फोड
कित्ताकाट ।
किपट
पूर्वी नेपालमा लिम्बू जातिलाई नै प्रशासन गर्न दिएको जग्गा जमिन ।
किनारा
कुनै अड्डा अदालतमा परेको मुद्दा मामिलामा सम्बन्धित अदातलबाट हुने अन्तिम टुङ्गो ।
किल्ला
साँध सिमाना ।
कीर्ते
कागजातमा भएको व्यहोरा फरक पार्ने काम ।
कुत
मोहीले जग्गाधनीलाई बुझाउनु पर्ने उब्जनीको निश्चित भाग ।
कुटपीट
कुट्नु वा पिटनु ।
कैद
झ्यालखानमा राखिने सजाय थुना ।
कैदी पूर्जी
थुनुवा पूर्जी ।
कैफियत
विशेष कुरा प्रस्टयाउन भनी कागजातको अन्तिम महलमा लेखिने व्यहोरा ।
कैफियत तलब
नबुझिएको कुरा स्पष्ट खुलाई जवाफ सम्बन्धित कार्यालयबाट बुझ्ने काम ।
कोर्ट फी
देवानी मुद्दा दर्ता गर्दा अदालतमा कानुन अनुसार लाग्ने दस्तुर ।
खजना
मालसामान राखिएको ढुकुटी भण्डार ।
खड्ग निसाना
राणा शासनकालमा प्राईमिनिष्टरले कानुन जारी गर्दा लगाइने खड्गको चिन्हसहितको श्री ३ को हस्ताक्षर र छाप ।
खत
अपराध कसुर
खतबात
अड्डा अदालतबाट ठहरिएको कसूर ।
खती
अदालतबाट ठहर गरिएको कसूर अपराध ।
खती उपति
हानि नोक्सानी ।
खरखजाना
गोली बारुद लडाइँ सम्बन्धी हतियार ।
खर्क
गाईबस्तुको गोठ चलाउन र तिनीहरुलाई चराउनका लागि राखिएको बाँझो रैकर जमिन ।
खलल
चल्दै गरेको चलन भाँड्ने वा बिगार्ने काम ।
खस्ती-पर्ति
पहिले आबादी भएको तर पछि खोला पौरो आदिले पर्ती हुन आएको जग्गा ।
खानतलाशी
सरकारवादी फौजदारी मुद्दामा अनुसन्धानको क्रममा अपराधसँग सम्बन्धित दसी प्रमाण वा मालसामान प्राप्त गर्ने उद्देश्यले शङ्का लागेको ठाउँमा गई गरिने खोजबीनको काम ।
खान्गी
एक निश्चित समयमा पाउने गरी ठेकिएको रकम वा वस्तु ।
खान्गीदार
निश्चित समयमा पाउने गरी ठेकिएको रकम वा वस्तु पाउने व्यक्ति ।
खारिज
फेरी कि्रयान्वित वा लागु नहुने गरी निष्क्रिय गर्ने काम ।
खिचोला
कचिङ्गल मच्चाउने काम ।
खोटा चलन
कानुनको दृष्टिमा दोषयुक्त सामानको व्यवहार ।
खोटो
व्यवहार नचल्ने दाग लागेको ।
खोर
कारागार ।
गफलत
असावधानीबाट हुने गल्ली भूलचूक ।
गवाह
कुनै घटना देख्ने वा जान्ने मानिस साक्षी ।
गाथ
जीउ शरीर ।
गाली गोफ्ता
एक अर्काले परस्परमा गरिने गाली वा दुर्वाच्य ।
गिरफ्तार
कुनै पनि मानिसलाई सरकारद्वारा पक्राउ गर्ने वा कब्जामा लिने काम ।
गुठी
निश्चित जग्गा जमिन छुट्याई त्यसको उब्जनी वा बहालबाट आउने आम्दानीले देवताकॊ पूजाआजा आदि चलाइने परिवारिक वा सामुदायिक संस्था ।
गुठीयार
गुठीको काम गर्न सम्बन्धित मानिसहरुले स्थापना गरेको आधिकारिक संस्था ।
गुहार
विपत्ति पर्दा मद्दतको लागि पुकारिने शब्द ।
गोडायत
गाउँको चौकीदार ।
गोश्वारा धन
सगोलमा रहेको सम्पत्ति ।
गैर
विपरीत, विरुद्ध ।
गैर कानुनी
कानुनविरुद्ध वा कानुनद्वारा अनधिकृत व्यवहार वा आचरण ।
गैहृ
सबै, जम्मै ।
घरायस
घरैमा हुने वा गरिने ।
घरसार
घरमै बनाइएको लिखत ।
घा जाँच
कुटपिट गरेका अवस्थामा चिकित्सकद्वारा घाउचोटको रुप र अवस्था जाँच गराउने काम ।
घुसखोर
अनुचित र कानुनविरुद्ध कुनै वस्तु वा रकम व्यक्तिगत प्रयोजनका निम्ति लिने व्यक्ति ।
चमोट
विशेष किसिमका अपराधीलाई मात्र लगाइने छालाको नेल विशेष ।
चलसम्पत्ति
घरबारी खेत घडेरी आदि बाहेकका सजिलैसित लेनदेन गर्न सकिने सम्पत्ति ( सुनचाँदी, रुपैयाँ पैसा आदी ) ।
चलन
कुनै वस्तु भोग वा उपयोग गर्नु ।
चलनपुर्जी
कसैलाई कुनै कुरो भोग गर्न वा चलन गर्न दिँदा गरिने कागज पट्टा आज्ञापत्र अधिकारपत्र ।
चलान
पठाउनु ।
चश्मदीद गवाह
कुनै घटना आफ्नै आँखाले देख्ने साक्षी ।
चारपास
राणाकालको दुई पासपछिको एक शैक्षिक स्तर ।
चाहार
वर्षाको पानीले मात्र खेती हुने सबैभन्दा तल्लो श्रेणीको जमिन ।
चोरी
मालधनीले थाहा नपाउने गरी माल लाने काम ।
चौपाया
चारखुट्टा हुने ।
चौहद्दी
चारैदिशाको हद वा सिमाना ।
छिनुवा
अड्डा अदालतबाट छिनिएको ।
छुटगुठी
तोकिएको जग्गाको आम्दानीबाट धार्मिक बन्दोबस्त वा पूजाआजा खर्च गरी बाँकी रहेको रकम गुठीका साचालकहरुले खान पाउने गुठी जग्गा ।
छोडपत्र
कुनै वस्तु वा सम्पत्तिप्रतिको आफ्नो अधिकार त्यागी गरिने कानुनी कागज त्यागपत्र ।
जग्गा
जमिन, भुई ।
जग्गा दपोट
हुँदा हुँदैको जग्गाजमिन लुकाई छिपाई भोगचलन गरेवापत लाग्ने अभियोग जग्गा दबाएको मुद्दा ।
जग्गाधनी
जमिनको हकदार जमिनको मालिक ।
जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा
सम्बन्धित मालपोत कार्यालयबाट जग्गाधनीलाई प्रमाणका लागि दिइने कागत ।
जग्गा नापजाँच
नापीसम्बन्धी अड्डाले जग्गा जमिन नाप जाँच गर्ने काम ।
जग्गापजनी
जग्गाधनीले आफ्नो जग्गा कमाउने मोही फेर्ने काम ।
जङ्गी
सेनासम्बन्धी ।
जनही
प्रत्येक ।
जनाउ
सूचित गर्नु जानकारी दिनु ।
जन्मकैद
जीवनभर थुनामा राख्ने सजाय ।
जफत
कुनै मालसामान मालिकबाट खोसेर सरकारले कब्जामा लिने काम ।
जमानत
धरौटी राखी छुट्ने काम ।
जमानी
कुनै व्यत्तिले दायित्व पूरा नगरे आफू गर्छु भनी जिम्मा लिने व्यक्ति वा त्यसका लागि तोकिएको सम्पत्ति ।
जमानी पत्र
जमानी बस्नेले म त्यसको सम्पूर्ण जिम्मेवारी लिन्छु भनी लेखिदिने कानुनी तवरको कबुलियतनामा, कबोलपत्र ।
जमानबन्दी
आफ्नो कसूर स्वीकारी कसूरदारले लेखिदिने कागज कायलनामा ।
जमीन
जग्गा ।
जरिया
कारण ।
जरिवाना
नगद रुपैयाँ दण्ड तिर्नुपर्ने गरी अपराधीलाई गरिएको सजाय नगद दण्ड डुड ।
जायजात
सरकारद्वारा कसैको स्वमित्वमा भएको सम्पत्ति दण्डस्वरुप लिने काम सर्वस्व गर्नेकाम, स्वामित्वहरण, सर्वस्व ।
जार
पोइल गएकी स्त्रीको पहिलो लोग्नेले नयाँ चाहिंलाई भन्ने शब्द ।
जारी
अर्काको स्वास्नीलाई राजी गराई आफ्नो घरमा ल्याई स्वास्नी बनाउने काम ।
जारी
ऐन कानुन वा आदेश सर्वसाधारणको जानकारीमा ल्याउने काम ।
जालसाजी
नभएका कुरा गरेको वा भएको भनी अङ्क मितिबेहोरा आदि फरक पारी लेखेर सहीछाप गरी कागज बनाई सम्बन्धित कार्यालयमा दर्ता गर्ने काम ।
जाहेर
प्रकट, सूचित ।
जाहेरवाला
जाहेर गर्ने, उजुर गर्ने, उजुरवाला, अवगत गराउने ।
जाहेरी
तल्लो तहका कर्मचारीले उच्च पदाधिकारीलाई र तल्ला कार्यालयले माथिल्ला तहका कार्यालयलाई अवगत गराउने कार्य वा प्रणाली ।
जिउनी
परिवारमा सम्पत्तिको अंशबन्डा गर्दा आमाबाबुले अंशको सट्टा जीवननिर्वाहका लागि अरुभन्दा केही घटी वा बढी गरी लिएको सम्पत्तिको भाग ।
जिकिर
मुद्दाको बहस सिलसिलामा मुद्दाका पक्षहरुको मूख्य भनाइ ।
जिताउरी
मुद्दा मामिलामा जित भएको उपलक्ष्यमा अड्डामा बुझाउनु पर्ने रकम ।
जिन्सी
मालसामान ।
जिमीदार
भूमिसुधारपूर्व जग्गा जमिनको मालपोत उठाउने र नामसारी रजिष्ट्रेशनको अधिकार भएको पदाधिकारी ।
जिमीदारी
भूमिसुधार लागू हुनुभन्दा अघि भूमिकर उठाउने र जग्गा पास गर्ने काम स्थानीय व्यक्ति बाटै गराउने व्यवस्था ।
जिय
जीउ शरीर ।
जिरह
विपक्षी पक्षले साक्षीलाई सोधपुछ गर्ने काम ।
जिरायत
जिमिदारी प्रथा कायम हुँदा जिमीदारका खान्कीमा ठेकिएको जमिन ।
जिल्ला
स्थानीय प्रशासनको लागि बाँडिएको भूभाग गाउँ भन्दा ठूलो अंचलभन्दा सानो क्षेत्र ।
जुलुमी
अत्याचार गर्ने ।
जेथा
भएभरको श्रीसम्पत्ति ।
जेथा जमानी
कुनै व्यत्तिले गलत गरेमा आफ्नो कुनै निश्चित जेथाबाट बेहोरौंला भनी सहीछाप गरिएको जमानी कागज ।
जोताहा
हलो जोत्ने मानिस ।
जोरजुलुम
बल प्रयोग गर्ने काम ।
झगडिया
अदालतमा मुद्दा चलिरहेका रहेका पक्ष विपक्ष ।
झोरा
जगल फाँडी नया आबाद गरिएको जग्गा ।
झेलखाना
कारागार ।
टक
सिक्कामा लगाइने सरकारी छाप ।
टक्सार
सिक्का बनाउने वा ढाल्ने काम पाएको सरकारी अड्डा ।
टिकटवाला लिफा फारम
उजुर वा बिन्तिपत्र इत्यादि लेख्न लाग्ने दस्तुरसहितको सरकारी छाप लागेको फारम ।
ठग
छलकपट गरी अरुको धनमाल लिने काम ।
ठगी
ठग्ने कामकारवाही ।
ठहर
निश्चित हुने काम ।
ठाडो बयान
अदालतमा सिधै कुरा राख्ने काम ।
ठिंगुरा
दुवै गोडा छिराएर कैद गर्ने काठका दुई फलेक जोरी ताल्चा मार्ने साधन ।
ठेक्नु
निश्चित गरिनु ।
डाँका
हातहतियार देखाएर अरु मानिसको धनमाल जबरजस्ती गरी लाने काम ।
डिसमिस
सरकार वादी हुने बाहेकका मुद्दामा मुद्दा गर्ने पक्षले नै ताकिएको तारिख गुजारेमा कुनै निर्णय नदिई मुद्दाको प्रकि्रया नै समाप्त गर्ने काम ।
डोर
कुनै काम गर्न कार्यालयबाट स्थानीय तहमा खटिई जाने कर्मचारीको टोली ।
तजबिज
इच्छा विवेक ।
ततिम्वा
पहिलेको भएको बयान नपुगेर थप्दै गाँस्तै दोहोरो तेहेरो सोधपुछ गरेर लिइने वयान ।
तदर्थ
कुनै विशेष काममा लागि काम-चलाउ ।
तपसील
विस्तृत रुपमा उल्लेख गर्न मुद्दाको कागजातको अन्तमा राखिने खण्ड ।
तमसुक
ऋणीले साहुलाई आफूले ऋण लिएपछि प्रमाणस्वरुप लेखिदिने कागज ।
तमामी
समाप्ति ।
तलब
जवाफ दिनका निम्ति गरिने बोलावट ।
तलबाना
अदालतले साक्षीलाई बोलाउँदा लाग्ने दस्तुर ।
तलाशी
कसैको जिउ वा सामान खोलेर जाँच्ने काम ।
तहकीकात
कुनै मामिलामा हुने प्रारम्भिक जाँच पडताल ।
तहबील
रुपियाँ पैसा राख्ने सरकारी ढुकुटी ।
तहरिर
पुरानो चलन अनुसार निजामती कर्मचारीको हाकिमभन्दा मुनिको एक पद ।
तहसिल
उठतीपुठती वा असुलउपर गर्ने काम ।
तहसिलदार
सरकारी रकमकलम मालपोत आदि उठाउने वा असुलउपर गर्ने व्यक्ति ।
तातील
कार्यालय बिदा भएको दिन ।
तामेल
कामको समाप्ति ।
तायदात
सम्पत्तिको बिबरण वा लगत ।
तायदाती फारम
मिसिलको सारांश लेखिएको र मिसिलमै राखिने फारम वा कागज ।
तारीख
अड्डा अदालतबाट मुद्दाको पक्ष विपक्ष वा निजको वारिसलाई एक पटक हाजिर आएपछि पुनः हाजिर हुन आउनु भनी तोकिदिएको कागज ।
तालुक
कुनै चिजवस्तुको सम्बन्धमा सरकार वा वास्ता ।
तालुकदार
रैतीबाट मालपोत असुलउपर गरी मालमा दाखिल गर्ने र जग्गा जमीन सम्बन्धित काम गर्ने व्यक्ति ।
तिरो
जग्गाको पोत कुत वा बाली मालपोत भूमिकर ।
तिरोभरो
मोहिले तल्सिङ्लाई बाली तिर्ने काम ।
तेजारथ
रुपियाँपैसा, सुनचाँदी आदिको नगद, व्यापार, रोजगार ।
तोक
कुनै निवेदन वा दरखास्तको विषयमा उच्च अधिकारीबाट हुने आदेश ।
थाना
प्रहरीको कार्यालय ।
थुनछेक
थुन्ने र छेक्ने काम, बाधा, बन्देज, व्यवधान, छेकथुन ।
थुना
थुनिने काम, कैद ।
थुनुवा पुर्जी
कुनै पनि मानिसलाई मुद्दाको पुर्पक्षका निमित्त थुनामा राख्नुपर्दा कारण देखाई दिइने पुर्जी ।
थैली
जग्गा जमिन किनबेच गर्दा वा बन्धक राख्दा लिखतमा उल्लेख गरिएको रकम ।
दगा
रिस, ईवी ।
दण्ड
सजाय, जरिवाना, डाँड, यातना ।
दण्ड-सजाय
कुनै कसूर गरेबापत कानुनद्वारा निर्धारित सजाय ।
दपोट
सरकारी जमिनको कर पोत तिरो आदि नतिरी लुकाई छिपाई जग्गा मात्र भोगचलन गरी खाने काम ।
दफा
ऐनको विषय वस्तुलाई प्रष्टसंग उल्लेख गरि लेखिएको भाग ।
दर्खास्त
कुनै कामको माग गरी लेखेर दिइने पत्र निवेदन पत्र प्रार्थनापत्र ।
दरपीठ
अड्डा अदालतमा दर्ता गर्न लगिएका कागजपत्र दर्ता गर्न नमिल्ने भए अस्वीकार गरी सोही लिखतको पीठमा कारण लेखीने काम ।
दरबन्दी
कार्यालयमा तोकिएको पदको सीमा ।
दर्ता
अड्डा अदालतमा आएका कागजपत्रलाई आधिकारिक रुपमा रेकर्ड राख्ने काम ।
दर्ता किताव
कार्यालयहरुमा आएका कागजातहरुको मुख्य व्यहोरा खालेर दर्ता गराउने पुस्तिका ।
दर्तावाला
जग्गाजमिन आफ्नो नाउँमा दर्ता गराउने मानिस ।
दशौद
कुनै वस्तु वा सङ्ख्याको दस खण्डको एक खण्ड ।
दसी
अपराध स्थलमा भेटिएको प्रमाण लाग्ने माल सामान ।
दस्तखत
आफ्नो मन्जुरी जनाउन कुनै कागजातमा हातले लेखिएको आफ्नो नामको सही ।
दस्तूर
कानुन अनुसार लगाइएको रकम ।
दाइजो
विवाहमा बेहुलीका माइतीपट्टिले बेहुलीलाई दिएर पठाइने धनमाल ।
दाखिल खारेज
सरकारी स्रेस्तामा पुरानो जग्गावालाको नाम काटी नया व्यक्तिको नाउँ दर्ता गर्ने काम ।
दाखिला
कुनै सरसमान पेश गर्ने काम ।
दाता
बकसपत्र दिने वा गुठी राख्ने मानिस ।
दादै
भरपाई लेख्दा सुरुमा लेखिने शब्द ।
दानपत्र
कसैले कसैलाई कुनै सम्पत्ति दान गरी दिएको प्रमाणस्वरुप राखिने कागज गुठी ।
दानबकस
आफूलाई रिझाएबापत राजीखुसीले आफ्नो धनमाल वा जग्गाजमिन अरुलाई दिएर निजको हक गराइदिने काम ।
दामल
राणाकालमा प्रचलित, कुनै गम्भीर कसुरमा कसुरदारदाई 'दामल' तीन अक्षर खोपेर वा डामेर छोड्ने वा मुडी जन्मकैदसमेत गर्ने काम वा त्यस्तो सजाय ।
दामासाही
कुनै सामूहिक रकम त्यसको हकदारहरुले बराबर गरेर बाँडी लिने वा दिने व्यवस्था ।
दायर
अड्डा अदालतमा मुद्दा मामिला दर्ता गरी गरी कारबाही थलानी गर्ने काम ।
दायरी
अदालतमा मुद्दा दर्ता गर्ने काम
दायरी किताब
अदालतमा परेका मुद्दाको जानकारी खुलाई लेखिने पुस्तिका ।
दायित्व
जवाफदेह जिम्मेवारी ।
दुनियाँ
सर्वसाधारण, जनता, जनसमुदाय ।
दुरुत्साहन
गैरकानुनी कार्य गर्न प्रोत्साहीत वा उकास्ने काम ।
दृष्टिबन्धक
कुनै अचल सम्पत्ति धितो राखी इच्छामाफिकको ब्याज दिन कबुल गरी यति भाकाभित्र साँवाब्याजसमेत नबुझाएमा सो धितोबाट असुल उपर गर्नू भनी लेखिदिने तमसुक ।
देवानी
फौजदारी बाहेक अन्य धनमाल वा पदसम्बन्धी मुद्दामामिला ।
देहाय
तपसिल निम्नअनुसार ।
दैया
व्यक्तिमा रहेको हक अधिकार वा दाबी ।
दैयादार
अंशीयार वा हकदार ।
दैवी
मानविय काबुबाहिरको घटना दुर्घटना ।
दोयम
मझौला खालका अब्बलभन्दामुनिको र सिमभन्दा माथिको जग्गाजमिन ।
धनजमानी
आसामीले बुझाउनु पर्ने रकम वा गर्नुपर्ने कामकुरा नगरेमा आफूले सो रकम बुझाउँला भनी गर्ने कबुल ।
धनी
मालिक स्वामी ।
धनी बोटी
मोहीले जग्गा धनीलाई बुझाउनु पर्ने उब्जनीको निश्चित भाग ।
धरौट
काम कुरो पूरा भएपछि फिर्ता लिने गरी आफ्ना विश्वासिला व्यक्तिलाई राख्न दिएको वस्तु, सापट लिएका रुपियाँको जमानतस्वरुप राखिएको वस्तु, धितो ।
धरौटी
धरौट
धारा
संविधानको दफा ।
धर्मपुत्र
आफ्ना छोरा नहुनेले आफ्नै छोरासरह पालनपोषण गर्न कानुनको प्रकि्रया पुर्याएर ल्याएको अर्काको छोरा ।
धर्मपुत्री
आफ्ना छोरी नहुनेले आफ्नै छोरी सरह पालनपोषण गर्न कानुनको प्रकि्रया पुर्याएर ल्याएको अर्काको छोरी ।
धर्मलोप
गुठीको कुरा मास्ने काम ।
धितो बन्धक
सापटीका रुपमा रुपियाँ पैसा लिएबापत समयमा बुझाउन नसके साहु स्वयम्ले भोगचलन गर्ने र समयमा बुझाउन सके ऋणीले फिर्ता पाउने कबुल गरी राखिएको धरजग्गा गरगहना आदि ।
नकबजनी
घरको भित्तो फोरी सुरुङ खनी वा अबाटोबाट चोरी गर्ने काम ।
नक्कल
कागजातको दुरुस्त हुने गरी बनाईएको अर्को कागजात ।
नक्सा पास
घर बनाउन अघि तोकिएको सरकारी कार्यालयमा गएर नक्सा स्वीकृति गराउने काम ।
नजरबन्द
कुनै निश्चित क्षेत्र वा ठाउबाट बाहिर आउन नपाउने गरी थुन्ने काम ।
नजिर
कुनै मुद्दाको सन्दर्भमा देशको उच्च अदालतले दिएको अनुसरण गर्न लायक सिद्दान्त ।
नम्बरी
नम्बर लागेको ।
नरघटी
नापीमा पहिलेको भन्दा घटेको जमिनको क्षेत्रफल ।
नरबढी
नापीमा पहिलेको भन्दा बढेको जमिनको क्षेत्रफल ।
नरमगरम
जग्गा जमिन वा कुनै सामानको भागबन्डा लगाउदा राम्रो र नराम्रो दुबै कुरा पर्ने गरी मिलाने काम ।
नसियत
अव आइन्दा यस्तो काम नगर्नु भनी दिइने चेताबनी ।
नागरिक
कनै देशको सदस्यता पाएको व्यक्ति जसले राज्यबाट अधिकार प्राप्त गर्दछन् ।
नागरिकता
नागरिक हुनुको भाव ।
नाप
कुनै चिज वस्तुको लम्बाइ, चौडाइ, उचाइ आदि नाप्ने, जोख्ने काम ।
नाप नक्सा
जग्गा जमिनको लम्बाइ, चौडाइ नाप्ने र त्यसको नक्सा खिच्ने काम ।
नाप मुचुल्का
जग्गाको नाप जाँच गरी सो कुरा उल्लेख गरी लेखीएको कागज ।
नाबालक
कानुनी उमेर नपुगेको व्यक्ति ।
नामसारी
एकाको नाममा रहेको चलअचल सम्पत्ति अरु कसैको नाममा सार्ने वा दर्ता गर्ने काम ।
नामावली
नामहरुको सूची ।
नालिस
अदालत समक्ष गर्ने रीतपूर्वकको फिराद वा उजुरी ।
नासो
चाहिएका बेलामा फिर्ता लिने गरी कसैलाई विश्वासपूर्वक राख्न दिइएको नगदी वा जिन्सी सामान ।
निकासा
रकम वा अधिकारबारे माथिल्ला तहबाट तल्ला तहलाई दिइएको स्वीकृति ।
निखन्ने
बेचिसकेको वा दानबकस दिएको कुनै वस्तु, घरजग्गा आदि रुपियाँ तिरेर फिर्ता लिने काम ।
निलम्बन
कुनै पदाधिकारी वा कर्मचारी उपर छानबिन गर्न बेही समयसम्म पदबाट अधिकारविहीन गरिने कार्य ।
नियत
इरादा मनसाय ।
नियम
ऐनले दिएको अख्तियार प्रयोग सो ऐनको लक्ष्य पूरा गर्न गरी बनाइएको कानुनी व्यवस्था ।
नियमावली
नियमहरुको सँगालो ।
नियुक्त
काममा लगाइएको भर्ती गरिएको ।
निवेदन
विनम्र भनाइ, अनुरोध याचना ।
निवेदनपत्र
कुनै किसिमको निवेदन वा प्रार्थना लेखिएको कागज ।
निषेधाज्ञा
कुनै काम हने आशंका देखिएमा त्यसबाट हानि हुनसक्ने पक्षले रोक्का गर्न मा गर्दा अदालतबाट हुने रोक्का आदेश ।
निस्सा
प्रमाण, चिनो ।
निर्देशिका
नियमावलीको उद्देश्य पूरा गर्नका लागि अधिकार प्राप्त निकायबाट बनाई जारी गरिएको कानुनी व्यवस्था ।
नेल
कैदीको गोडामा लगाइने एक किसिमको फलामे वस्तु ।
न्याय
काम कुरा गर्दा हुने उचित र मनासिब कुरा ।
न्यायपालिका
कानुनको परिपालना भए नभएको जाँच्ने राज्यको प्रमुख अङ्ग ।
न्यायाधीश
अदातलमा परेको मुद्दामा निर्णय दिने मानिस ।
पक्राउ
कुनै सामान वा मानिस कब्जामा लिने काम ।
पक्राउ पुर्जी
मानिसलाई पक्राउ गर्दा पक्राउ गर्नुपरेको कारण लेखिएको पुर्जी ।
पजनी
सरकारी कर्मचारीहरुको सरुवा, बढुवा, थमौती आदि गर्ने काम ।
पाचकृति मोल
पाच भलाद्मीले ठहर्याएको मोल ।
पटवारी
जिमिदारको सहायकको रुपमा रही जग्गा जमिन र हरहिसाबको विवरण राख्ने पदाधिकारी ।
पट्टा
कुनै पनि ठेकदारलाई काम गर्न दिएको अधिकारपत्र ।
पन्जापत्र
आफूमा निहित राजकीय अधिकार अरु कसैलाई दिन श्री ५ को महाराजाधिराज बाहुलीद्वारा दिइने सिँदुर रङको छाप लगाई बक्स हुने कागज ।
परमादेश
सरकारी कार्यालयहरुलाई कुनै काम गर्न वा नगर्नका निम्ति उच्च तहको अदालतले दिने आदेश ।
पर्चा
मुद्दा मामिलाको टिप्पणी ।
पर्चा खडा गर्नु
आदेश गर्ने पर्चामा अधिकार प्राप्त अधिकारीबाट आदेश लेखी सहीछाप गर्ने काम ।
पर्ति
आबाद वा खनजोत नभएको जमिन ।
पारित
कुनै सभा सम्मेलनमा पेश गरेको प्रस्तावलाई सभासम्मेलनले स्वीकृति दिने काम ।
पाखा
भिरालो जग्गा जहाँ पानी अडिदैन ।
पास
परीक्षा ।
पासवाला
पढेर पास हुने मानिस ।
पुनरावलोकन
उच्चतहको अदालतबाट फैसला भइसकेको विषयमा पुनः हेरिदिने प्रकि्रया ।
पुनरावेदन
तल्लो अदालतबाट फैसला भइसकेपछि हार्ने पक्षले चित्त नबुझेको कुराको बुँदासहित माथिल्लो तहको अड्डा अदालतमा पेस गरिने प्रार्थनापत्र ।
पुर्नवास
घरवासविहीनलाई घरजग्गा दिई बसाउने काम ।
पुर्पक्ष
अदालतमा आएको मुद्दाको कारबाही ।
पूर्ण इजलास
तीन वा सो भन्दा बढी न्यायाधीशहरुको इजलास ।
पेच
झन्झट बखेडा ।
पेटवोली
निवेदनपत्र फिरादपत्र प्रतिउत्तरपत्र आदिको मूल व्यहोरा लेखिएको भाग ।
पेवा
घरतर्फका नातेदार वा इष्टमित्रले मन्जुरी गरी दिएको र त्यसबाट बढेबढाएको धनमाल ।
पेश
कुनै मानिस वा कागजात प्रस्तुत गर्ने काम ।
प्रकाश
लुकेर बसेको कुरा सार्वजनिक गर्ने काम ।
पेसी
सुनुवाइका लागी अदालतमा न्यायधीशसमक्ष पेस गर्न लैजाने दिन ।
पैरवी
मुद्दा मामिलाको कुनै एक पक्षको तर्फबाट अदालतमा अदालती कार्यमा सहयोग गर्ने काम ।
पोत
जग्गाधनीले सरकारलाई तिर्ने कर तिरो ।
पोलाहा
अर्काको पोल लगाउने ।
पोल्नु
अपराध अनुसन्धान गर्न पर्काउ परेको मानिसले अरुलाई पनि मुछने काम ।
पोस्ती
मिसिलभित्र रहेका कागजको विषय खाली ढकनको रुपमा राखेको कागज ।
प्रगन्ना
धेरै मैजा मिलाई बनाएको भूभाग ।
प्रतिउत्तर
फिरादपत्रमा लिईएकॊ दाबीबाट फस्रद पाउनका निम्ति प्रतिवादी पक्षले अदालतमा दिइनॆ जवाफी कागज ।
प्रतिवादी
मुद्दामामिलामा दाबीका कुराको विरोधमा उत्तर दिने व्यक्ति वा संस्था ।
प्रतिषेध
कुनै काम अधिकार क्षेत्र बाहिर गई कुनै संस्थाले गर्न लाग्दा सर्वोच्च तहको अदालतबाट रोक्न दिने आदेश ।
प्रत्यायोजन
कुनै वा सवै अधिकार कुनै व्यक्ति वा कार्यालयलाई हस्तान्तरण गर्ने काम ।
प्रत्याह्वान
निर्वाचनमा छानिएका प्रतिनिधि उपर अविश्वास भएमा निर्वाचन समूहले फिर्ता बोलाई पदच्युत गर्ने कार्य ।
प्रमाण
कुनै विवादित वस्तुलाई ठीक हो भन्नका लागि पेश गरिएको साधन ।
प्रमाणित
प्रमाणबाट सिद्द भएको अवस्था ।
प्रशासन
अड्डा अदालतको निरीक्षण र समाधन गर्ने काम ।
प्रस्तावना
कुनै कार्य वा उद्देश्यका निम्ति उठाइएको प्रसङ्ग प्रस्तुत गरिने वा गरिएको कुरोको चर्चा ।
प्राङ्न्याय
एक मुद्दा एकपटक निर्णय भइसकेको सोही अदालतमा पुनः मुद्दा चलाइनेछैन भन्ने सिद्धान्त ।
फट्टा
कुनै लिखतलाई प्रभावहीन बनाउन च्यात्ने काम ।
फजुल
व्यर्थ, बिनाकामको ।
फरार
कुनै अपराध गरेर बेपत्ता भएको ।
फरेव
दोषआरोप, फतुर ।
फर्छ्योट
आपसी व्यवहार मिलाउने काम ।
फाँट
कार्यालयको खण्ड हिस्सा वा विभाग ।
फाँटबारी
सूची, विवरण, फेहरिस्त ।
फाँटवाला
कार्यालयको विभिन्न फाँटमध्ये कुनै एक फाँटको जिम्मा लिएको व्यक्ति ।
फाजिल
चाहिने भन्दा बढी ।
फिरादपत्र
मर्का परेको कुरा लेखी अदालतमा कानुनी कारबाहीका निम्ति पेश गरिने कागज, नालिसपत्र, इजहार
फुकुवा
छुटकारा पाएको
फुकुवा पुर्जी
कुनै काम गर्न लागेको रोक्का फुकाउन जारी भएको पत्र ।
फुल कोर्ट
प्रशासनिक कामको लागि सर्वोच्च अदालतका सबै न्यायाधीश सम्मिलित भई बसेको सभा ।
फुलबेन्च
प्रधान न्यायाधीश समेतको तिन वा सो भन्दा बढी न्यायाधीश सामेल भएको इजलास ।
फेहरिस्त
कुनै चिजको सूची विवरण ।
फैसला
अदालतले मुद्दाको विवादमा गरेको निर्णय ।
फौजदारी
अपराधसम्बन्धी ।
बकपत्र
मुद्दामा वादी वा प्रतिवादीका साक्षीले बकेको कुरा लेखिएको कागज ।
बकसपत्र
खुसी भएर कसैलाई कुनै वस्तु वा जग्गाजमिन आदि दिएर गरिने कागज ।
बक्साउनी
मुद्दाका पक्ष विपक्ष बीच मिलापत्र गरे वापत लाग्ने सरकारी दस्तूर ।
बण्डा
धन सम्पति अंश लगाएर बाँड्ने काम ।
बदनियत
नियत खराब भएको स्वार्थ तथा नीच विचारबाट अरुलाई धोका दिनॆ मनसाय भएको बेइमान धोकेबाज ।
बदर
अस्वीस्कृत भएको ।
बन्द
कुनै पनि लिखत लेख्दा प्रत्येक कागजको अन्त र अर्को कागजको शुरु ।
बन्दसबाल
अड्डाबाट टाढाको बसेका पक्ष वा साक्षीलाई प्रश्न लेखेर नजिकको अदालतलाई बकपत्र गरी पठाई दिनु भनी लेखी पठाइने कागज ।
बन्दीप्रत्यक्षीकरण
थुनामा परेका मानिसलाई आफू समक्ष उपस्थित गराउन अदालतले दिएको आदेश ।
बन्धक
ऋण लिएपछि सो चुक्ता नगरुन्जेल ऋण दिनेकोमा राखिनॆ धनमाल ।
बयान
अभियुक्त वा साक्षीले कसुर वा विवादका सम्बन्धमा अदालतमा दिएको वर्णन ।
बरबुझारथ
आफ्नो जिम्मामा रहेको सरसमान हकवालालाई बुझाउने काम ।
बरामद
चोरिएको वा लुकाइएको मालसामान फेला पर्ने काम ।
बर्खास्त
खोसुवा, खारेज ।
बहस
अड्डा अदालतमा छलफलमा मुद्दाका पक्षहरुको तर्फबाट गरिने छलफल तर्क-वितर्क ।
बहाल
पहिलेकै पदमा रहने वा कायम हुने काम ।
बहालवाला
कुनै पदमा साधिकार रहेको ।
बही खाता
आम्दानी-खर्च लेख्ने खाता वा किताब ।
बाँकी बक्यौता
उठाउन वा असुल गर्न बाँकी रहेको रकम ।
बाँधा
ऋण लिएबापत सो ऋण नकटुन्जेल घरको नोकर बनाई राखेको मानिस ।
बातिल
रद्द वा बाहेक गरिनु ।
बालुबुर्ज
बालुवा पसेर बिग्रिएको जमिन ।
बिगो
कसैले कसुर वा नोक्सान गरेको धनमाल वा सो धनमालमा नोक्सान गरे बापत दाबी गरिएको निश्चित रकम ।
बिर्ता
सरकारलाई तिरोभरो गर्नु नपर्ने वा केही मालपोत तिरी खान पाउने गरी पाएको सबै खालको जग्गा ।
बिसौद
बीस भागको एक भाग ।
बेइमानी
छलकपटलको व्यवहार ।
बेकसुर
कसुर नभएको निर्दोष ।
बेठ बेगार
ज्याला नपाई काम गर्नुपर्ने प्रथा ।
बेपत्ते
पत्ता वा ठेगान नभएको ।
बेवारिस
कसैको जिम्मा वा जानकारी नभएको ।
बेरीत
रीत वा काइदा नपुगेको ।
बेबारिस
मालधनी वा हकवाला नभएको
भत्ता
तलब बाहेक अन्य कुराका लागि दिइने रकम ।
भरपाई
कुनै सामान जिम्मा लिनेवालाले दिनेवालाई प्रमाणका लागि लेखेर दिइने कागज ।
भरिभराउ
भराउने तिराउने काम ।
भवितव्य
पहिले कल्पना वा अनुमान नभई अकस्मात भएको घटना ।
भाखा
कुनै काम पूरा गर्ने समयको कबुल ।
भाखापत्र
निश्चित समयभित्र कुनै काम गर्न लिएको रुपियाँ तिर्न कबुल गरी लेखिएको कागज ।
भूस
प्राप्ति नहुने लगानी डुब्ने ।
भेषधारी
जोगी, सन्यासी ।
भोग
उपयोग गर्नु, चलाउनु ।
भोगबन्धक
सापटी लिएको रुपैयाँ नतिरेसम्म सो रुपैयाँको सट्टा कुनै चिज वस्तु भोगचलन गर्न भनी लेखिएको तमसुक ।
भीट
एक प्रकारको पाखो जग्गा ।
मगज बिग्रनु
पागल हुनु वा बौलाउनु ।
मजबुन
कुनै लेख वा अनुच्छेदको सारांश ।
मजुरी
मजदुरी ।
मतलब
आशय, अभिप्राय, तात्पर्य ।
मन्जुरनामा
कुनै काममा राजीखुशी भएको जनाउन लेखिने कागज ।
मस्यौट
सरकारी धनमाल तहबिल आदि मास्ने काम हिनामिना ।
मिसिल
मुद्दा मामिला सम्बन्धी कागजपत्र एकसाथ नत्थी गरी राखिएको अबस्था ।
मातहत
अधीन वा नियन्त्रणमा रहेको ।
मतियार
नराम्रो काम गर्नेलाई सहयोग पुर्याउने मानिस, अपराध गर्न अर्कासँग मिलेको मानिस ।
मद्दतगार
अर्कालाई सघाउने मानिस ।
मध्यस्थता
मुद्दा मामिला गर्नेहरुको बीचमा बसेर मुद्दा मिलाउने काम ।
माथवर
पत्यार गर्न सकिने, भरपर्दो, विश्वासी ।
मानाचामल
जीवन निर्वाहका निम्ति दिइने खर्च ।
मानो छुट्टिनु
अंशबन्डा नभए पनि भिन्नै घर व्यवहार गरी बस्नु ।
मानो जोरिनु
मानो छुट्टिएको वा अंश भएपछि पुनः मेलमिलाप गरी एकै ठाउँमा बस्ने काम ।
माफिक
बमोजिम अनुसार ।
मालपोत
जग्गावालाले सरकारलाई बुझाउनु पर्ने जग्गा जमिनको भूमिकर तिरो ।
मिनाहा
असुर-उपर गर्नुपर्ने रकम छुट वा माफ दिने काम।
मिनहा मोजरा
अड्डा अदालतको आयव्ययको हिसाबमा केही रकम अपुग वा घटीबढी भएमा केही माफ दिने र केही कट्टा गर्ने काम ।
मिलापत्र
अड्डा अदालतमा मुद्दा परिसकेपछि मुद्दाका पक्षहरुले परस्पर मिली आएमा लेखिदिएको सम्झौताको कागज ।
मिन्है
मिनाहा गरिएको ।
मुकरर
निश्चय निधो ।
मुकाम
बसाइ ।
मुलुक
देश ।
मुलुकी
मुलुकको ।
मुख मिल्नु
मुद्दाका पक्षहरु सहमत भएको कुरा ।
मुखसाबित
मुखले अपराध स्वीकार गरेको ।
मुचुल्का
अड्डा अदालतबाट भएको काम कारबाहीको बयान गरी लेखिदिएको कागज ।
मुद्दती पर्ती
धेरै अघिदेखि आवाद-कमोद नभएको पर्ती जमिन ।
मुद्दा
अदालतमा गएको विवाद ।
मुलतबी
स्थगित ।
मृत्युदण्ड
ज्यान सजाय प्राणदण्ड ।
मोजरा
आंशिक छुट ।
मोठ
जग्गैपिच्छेको कित्ता छुट्टिने गरी तयार पारिएको लगत दर्ताकिताब ।
मोही
कुत तिर्ने सर्त वा कबुल गरी अरुको जग्गा कमाउने मानिस ।
मोहीबोटी
मोहीले पाउने उब्जनीको हिस्सा ।
मोहियानी हक
जग्गा कमाए बापत कानुन अनुसार मोहीले पाउने अधिकार ।
मौका तहकिकात
मौका वा समयमै घटनास्थलमा गई गरिने खाजतलास ।
मौजा
गाउँ ।
म्याद
कुनै काम कुराका निम्ति तोकिएको समयावधि अन्तिम मिति हद सीमा ।
म्यादी
म्याद तोकिएको अस्थाई ।
म्याद-पूर्जी
वारेण्ट जारी हुँदा फेला नपरेका अभियुक्तका हकमा हाजिर हुन भनी अदालतबाट जारी भएको पूर्जी ।
याम
काल समय ।
रकम
धन सम्पत्ति / सरकारी कर्मचारीलाई जग्गामा तिरो नलाग्ने वा आँठाभन्दा कम लाग्ने व्यवस्था ।
रकमान्तर
एक शीर्षकलाई भनी छुट्याइएको रकमलाई अर्को शीर्षकमा सार्ने काम ।
रजिष्ट्रार
सर्वोच्च अदालतको कार्यालयको प्रशासनिक कार्य गर्न जिम्मेवारी पाएको व्यक्ति ।
रजिष्ट्रेशन
जग्गा घर संघ-सस्था उद्योग प्रकाशन आदिलाई कानुनी प्रक्रियाबाट दर्ता गर्ने काम ।
रहजनी
बाटाघाटाको एकान्त ठाउँमा ढुकी मौका पारेर डाँका गर्ने काम ।
रमाना
प्रस्थान भ्रमण ।
रमाना पुर्जी
प्रस्थान गर्न दिएको पुर्जी ।
रसीद
कुनै सामान दिई रकम बुझेपछि प्रमाणका लागि दिइने पुर्जी ।
राजगुठी
विभिन्न देवीदेवताको पूजाआजा र मठ मन्दिरको सम्भारमा खर्च गर्न सरकारले राखेकॊ गुठी ।
राजपत्र
जनतालाई सुसूचित गराउन सरकारी सूचना र ऐन नियमको प्रकाशन गर्ने पत्रिका ।
राजस्व
राज्यको आम्दानी ।
राय
मत मनको कुरा विचार ।
रायबाजी
बिचारको वा दृष्टिकोणको भिन्नता ।
राष्ट्रिय गान
विशेष समारोहमा बजाउन र र राष्ट्रप्रति भक्तिभाब देखाउन जनताबाट अनुमोदीत गीत वा लय ।
रुक्का
थिति बाँध्नका लागि राणाशासनभन्दा पहिले श्री ५ को र राणाशासन सुरु भएपछि श्री ३ को बोली पारी कमाण्डर-ईन-चिफको छाप वा दस्तखत भएको हुकुम ।
रुजु
सक्कल प्रतिसँग नक्कलप्रति भिडाएर हेर्ने काम जाचबुझ ।
रोह
सिलसिला ।
रोहवर
सामुन्ने समक्ष ।
रोक्का
रोक वा बन्देज लगाउने काम ।
रोक्का पुर्जी
कुनै भई रहेको कामकारबाई नगर्न भनी सम्बन्धित सरकारी कार्यालयबाट लेखिने पुर्जी ।
रिट
अदालतद्वारा कसैलाई कुनै काम गर्न वा नगर्नका लागि दिइने आदेश ।
रैकर
सर्वसाधारणले सरकारलाई तिरो तिरेर कमाउन पाउने जग्गा ।
रैतान नम्बरी
बिर्ता वा गुठीबाट रैती वा किसानको नाम दर्ता भएको जमिन ।
रैति
अरुको जग्गा कमाउने व्यक्ति ।
लगत
नगद वा जिन्सी माल सामानको विवरण सहितको सूची ।
लखबन्धक
बन्धकमा लिएर भोग गरेको घरजग्गा आदि पुनः अरुलाई सारी दिएको बन्धक ।
लहना
वाणिज्य व्यवसाय सापट आदिमा ब्याज मुनाफा आउने गरी रुपैयाँपैसा लगाउने काम ।
लापरवाही
मुनासिवमाफिकको होशियारी नदेखाउने कार्य
लालमोहर
ऐनको रुप लिने विधेयकमा लगाइने श्री ५ महाराजधिराजको मोहर वा छाप ।
लालपुर्जा
जग्गाधनीलाई प्रमाणको लागी विवरण खुलाएर दिइने कागत ।
लाशजाँच-मुचुल्का
लासजाँच गरी मृत्युको कारण र अन्य विवरणसमेत लेखिएको कागज ।
लिखत
मानिसहरुबीच लेनदेन व्यवहार गर्दा प्रमाणको लागि लेखिनॆ कागज तमसुक राजीनामा बकसपत्र आदि ।
लिखत पास
जग्गाजमिन आदिको बेचबिखन वा लेनदेनसम्बन्धी कागजपत्रसम्बन्धित अड्डामा पास गराउने काम ।
लिखितम
लेखिएको ।
लिखत बदर
सम्बद्ध प्रयोजनका निम्ति तयार पारिएको कागजपत्र कच्चा भएका कारणले सदर नहुने काम वा अवस्था ।
लिखितम्
तमसुकका सुरुको बेहोरामा आफू लिखित रुपले सम्बद्ध रहेको जनाउने शब्द ।
लिफा
दायाँबायाँ औंठाछाप र सहीछाप गरिएको खाली कागज ।
लिलाम
कुनै डाँक बोलेर सबभन्दा बढी मोल दिनॆलाई माल बिक्री गर्ने काम ।
लुटपीट
लुटने पिटने काम ।
लेखनदास
अड्डा अदालतमा चाहिने साधारण लिखत तयार गर्ने मानिस ।
लेखोट पूर्जी
सरकारी कामको सन्दर्भमा लेखिने कागत ।
लेनदेन
कुनै वस्तु आपसमा लिने दिने काम आदानप्रदान ।
ल्याप्चे
औंठामा छापमसी दलेर शङ्ख चक्रको चिन्ह प्रष्ट देखिने गरिने सहीछाप ।
वतन
घर वा डेरा लिई बसोवास गरेको ठाउँ ।
वकालत
मुद्दामा वादी प्रतिवादी प्रतिनिधि भई बहस गर्ने काम ।
वकालतनामा
मुद्दामा बहस पैरबी गर्न कसैलाई दिइने अधिकारनामा वा मन्जुरनामा ।
वकिल
मुद्दाका पक्षको प्रतिनिधि भएर अड्डा अदालत गई वकालत गर्न अधिकार पाएको व्यक्ति ।
वादी
मुद्दा दायर गर्ने वा नालिस दिने व्यक्ति ।
वारेस
मुद्दामामिलामा कुनै पक्षका तर्फबाट अड्डा अदालतमा हाजिर हुन अधिकार पाएको मानिस ।
वारेन्ट
कुनै काम गर्न अड्डा अदालतबाट मातहतका कर्मचारीलाई सुम्पिएको लिखित रुपमा दिएको अधिकारपत्र ।
वारिसनामा
कुनै कामकुराको लागि वा मुद्दामामिलाको पैरवी गर्नका लागि वारिस पठाउँदा प्रमाणस्वरुप लेखेर दिइने कागजपत्र वा लिखत ।
विघटन
कुनै पनि संगठित संघ संस्थालाई कानुनी रुपबाट अन्त वा समाप्त गर्ने काम ।
विधेयक
ऐन बनाउनका लागि व्यवस्थापिकामा प्रस्तुत गरिने ऐनको प्रारुप वा मस्यौदा ।
विभागीय कारबाही
कर्मचारीलाई विभागीय प्रमुखबाट गरिने सजाय ।
विनियम
कुनै संघ संस्थाहरुको ऐन वा बिधान अनुसार बनेको कानुनी व्यवस्था ।
विनियोजन
छुट्याउने काम ।
विबन्धन
एक पटक कुनै काम गरी वा भनी फाइदा उठाई सकेपछि अर्को कुरा भन्न वा व्यवहार गर्न नमिल्ने कानुनको सर्वमान्य सिद्दान्त ।
विवाह
महिला र पुरुषका बीचमा पतिपत्नीको सम्बन्ध कायम गराउने धार्मिक सामाजिक कार्य ।
विवाहबारी
विवाहको सम्बन्ध ।
वेरुजु
आर्थिक कारोबार रुजु गर्दा नमिलेको रुजु नगरिएको वा नभएको ।
व्यवस्थापिका
ऐन कानुन बनाउने राज्यको प्रमुख अङ्ग ।
व्यहोरा
कागजातको मूल विषय विषयवस्तु ।
शपथ
किरिया खाने वा प्रतिज्ञा वचनबद्धता व्यक्त गर्ने काम ।
शपथ-ग्रहण
कुनै पनि पद ग्रहण गर्नुअघि सो पदवाला मानिसले इमानदार रही सेवा गर्न वचनबद्धता व्यक्त गर्ने काम ।
शुभम
लिखतको अन्तमा लेख्नुपर्ने मंगल सूचक शब्द ।
षड्यन्त्र
अरु कसैको अनिष्ट गर्ने उद्देश्यले गुप्त रुपमा गरिदै गरेको तयारी अवस्था ।
स्रेस्तेदार
तल्लो तहका अदालतमा प्रशासनिक काम हेर्ने प्रमुख कर्मचारीवर्ग ।
संयुक्त इजलास
दुई वा दुईभन्दा बढी न्यायाधीशहरुको इजलास ।
संरक्षक
असमर्थ व्यक्तिको जिउ वा सम्पत्ति वा दुवैको हेरचाह गर्ने व्यक्ति ।
संविधान
राज्यको साचालन गर्न स्वीकार गरिएको मूल सिद्दान्तहरुको दस्तावेज ।
संशोधन
संविधान र ऐनमा थपघट गरी सुधार गर्ने काम ।
संहिता
व्यवस्थितरुपमा मिलाइएको नियम कानुनहरुको सँगालो ।
सकार
कुनै कुरा वा मुद्दा मामिला स्वीकार गर्ने काम ।
सकारनामा
कुनै कुरा स्वीकार वा कबुल गरी कानुनबमोजिम लेखिने कागज मन्जुरनामा ।
सजाय
क्रनै अभियोग प्रमाणित भएपछि दोषीलाई दिइने शारीरिक वा आर्थिक कष्ट ।
संचित कोष
सरकारलाई कानुन अनुसार प्राप्त हुने सवै किसिमको राजस्वलाई राखिने सरकारी कोष ।
सदर
समर्थन वा स्वीकृति ।
सदरमुकाम
जिल्ला अंचल आदिको मुख्य कार्यालय वा प्रशासनिक केन्द्र ठाउँ ।
सदाबर्त
साधुसन्त, गरिबगुरुवा, अतिथि आदिलाई दिइने अन्न, वस्त्र, सिधा आदिको दान ।
सनद
कुनै कामको निकासापुकासा दिन वा बन्दोबस्तका गर्न राणा प्राईमिनिष्टर तथा कमाण्डर-ईन-चिफ दुबैको छाप भएको कागज ।
सनाखत
अपराधको अनुसन्धान गर्दा वा दुर्घटनामा बस्तु वा मानिस चिनाउने काम ।
सन्तान
छोराछोरी, बालबच्चा ।
सन्धि
दुई देश वा अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थाबीच विभिन्न विषयमा समझदारी गरी गरी लेखिने कागज ।
सन्धिसर्पन
आफ्नो घर, जग्गा, बाटोघाटो, पानीपँधेरो, वनजङ्गल आदि जान आउन अरु कसैको निजी जग्गाजमिनबाट आउन जान कानुनले दिएको सुविधा ।
सबुद
प्रमाण ।
समाह्वान
फौजदारी मुद्दाको कारबाही चल्दै जाँदा प्रतिवादीलाई हाजिर हुन आउनु भनी अदालतबाट पठाइने पुर्जी ।
समिति
कुनै कामको लागि निम्ति बनाइएको वा तोकिएको मानिसको सानोतिनो समूह ।
सम्बन्ध विच्छेद
विवाह आदि वा लेनदेन व्यवहार आदिमा भएको सम्बन्धलाई कारणवश तोड्ने वा विच्छेद गर्ने काम ।
सरकार
देशको शासन सत्ताको प्रमुख एकाइ वा शासक मण्डल ।
सरकारी
सरकारको ।
सरजमीन
मुद्दा मामिलाको सम्बन्धित विषयमा साँध सँधियार छरछिमेकबाट यथार्थ कुरा बुझ्ने काम ।
सरहद
साँध सिमाना ।
सरोकारवाला
सम्बन्ध भएको सम्बन्धित ।
सर्वस्व
सारा सम्पत्ति भएभरको सम्पत्ति हरण गर्ने काम ।
सर्वस्वहरण
भएभरको पूरै सम्पत्ति हर्ने काम ।
सलामी
सलाम गर्दा चढाउने दस्तुर ।
सवाल
अड्डा अदालतको कार्य सुचारु रुपले साचालन होस् भन्नका लागि सम्बन्धित ऐनकानुन अन्तर्गत बनेको नियम ।
सहअभियुक्त
एकै कसुरमा मुख्य अभियुक्तका साथ अभियोग लागेको व्यक्ति ।
सहवरण
निर्वाचनको माध्यमद्वारा पूर्ति गरिएको व्यक्ति कुनै कारणवश बीचमा मुक्त भएमा आधिकारिक संस्थाद्वारा छनौट गरी पूर्ति गर्ने कार्य ।
सही
लिखतमा लेखिएको कुरामा मन्जुरी जनाउने हस्ताक्षर दस्तखत ।
सहिछाप
लिखित कागजपत्रमा आफ्नो मन्जुरी जनाउन गरिने हस्ताक्षर वा औठो नामाङ्कित मुद्रा आदिले लगाइने छाप ।
साउने फागु
सरकार, बिर्तावाल आदिलाई पहिले पहिले रैतिले बुझाउने पागुको रकम ।
साधु
अर्कोसंग पोइल गएकी वा परपुरुषसँग लागेकी स्वास्नीमानिसको विवाहित लोग्ने ।
साबिक
अहिलेको भन्दा अगाडि रहेको ।
साबित
कुनै घटना वा अपराध मैले नै गरेको हो भनी स्वीकार गर्ने काम ।
साधक
आफूले छिन्न नमिल्ने मुद्दामामिलामा आफ्नो राय लेखी निर्णय निम्ति माथिल्लो तहको तालुकवाला अधिकारी वा अड्डामा पठाइने जाहेरी ।
सवाल
राणाकालमा अड्डा अदालतका काम कार्यवाहीको लागी जारी हुने कानुन ।
सावुत
टुटफुट नभएको ।
सार्वजनिक
सबै जनासित सम्बन्धित ।
सार्वभौमसत्ता
राज्यको अन्तिम शक्ति ।
साल तमामी
साल वा वर्षको समाप्ति ।
साक्षी
राम्रो वा नराम्रो कुनै घटना आफ्नो आँखाले देख्ने व्यक्ति घटनास्थलमा स्थत भएको व्यक्ति ।
सिपाही
फौज वा प्रहरी सेवा अन्तर्गतको निम्न तहको कर्मचारी ।
सिम
कहिल्यै पानी नसुक्ने जमिन, जग्गाको चार तहमध्ये तेस्रो तहको राम्रो खेती नहुने जग्गा ।
सुनवाई
मुद्दा मामिलाको विषयमा इजलास समक्ष पेश गर्ने कार्य ।
सुपुर्द
कुनै वस्तु बुझाउने वा जिम्मा लगाउने काम ।
सुराक
अपराधसम्बन्धी विषयमा रुपबाट खोजबीन गरिने कार्य ।
सेर्मा
नापी नभएको पाखा जमिनमा लाग्ने सरकारी पोत ।
सोधनी
सोधाई सोध्ने कार्य ।
सोर्हानी
सोहृ आना बराबरको जमीन ।
स्त्रीधन
स्वास्नीमानिसको पेवाधन, आइमाईलाई दिइएको धन दाइजो ।
स्याहा
आय व्यवको विवरण लेखिने स्रेस्ताको कागज ।
स्वायत्त
कसैको अधीनमा नरहेको ।
स्वामित्व
कुनै वस्तुमाथिको हक अधिकार हुनुको भाव वा मालिकीपन ।
षड्यन्त्र
अरु कसैको अनिष्ट गर्ने उद्देश्यले गुप्त रुपमा गरिदै गरेको तयारी अवस्था ।
हक
कानुनले दिएको कुनै वस्तु उपरको अधिकार ।
हकवाला
कुनै सम्पत्तिमा स्वमित्ववालाको शेषपछि हक वा स्वामित्व पाउने सबभन्दा नजिकको नातेदार मानिस ।
हतकडी
कुनै पनि व्यक्ति भाग्न नदिनका लागि नारीमा लगाइने फलामको बाला ।
हदबन्दी
हद वा सीमा निर्धारण ।
हदम्याद
अड्डा अदालतमा मुद्दा दर्ता गर्न गर्न किटानीसाथ लेखिएको समय अवधि ।
हस्ते
अर्काको हात हुँदै, मार्फत ।
हाकिम
कार्यालय साचालनको जिम्मेवारी लिएको पदाधिकारी ।
हाजिर
उपस्थिति ।
हाजिर जमानी
खोजेको बखत हाजिर हुन आउला भनी लेखिदिने कागज ।
हाडनाता
नजिकको साइनो ।
हाल आबादी
हालै आबाद गरिएको जग्गा जमिन ।
हाल साबिक
साबिकको स्थानमा नयाँ कुरा स्थापित गर्ने काम ।
हिनामिना
आफ्नो जिम्मामा रहेको नगदी जिन्सी मालसामान मास्ने वा खाने कामबाट भएको क्षति वा बरवादी ।
हिरासत
अनुसन्धानका लागि राखिने थुना खोरमा राखिएको अवस्था ।
हुलिया
मानिस वा सरसामानको चिनारी गराउने रुप आकृति बनोट चिन्हको विवरण ।
क्षतिपूर्ति
हानि-नोक्सानी भएको वस्तु पूरा गरिदिने वा नोक्सानी भराई दिने काम ।
क्षेत्रीय किताब
एक निश्चित ठाउँको जग्गा जमिनको विवरण लेखेर राखिने पुस्तिका फिल्डबुक ।
|
कानूनी शब्दकोश